Z dziejów Instytutu

Instytut Orientalistyczny powstał w 2005 roku z przekształcenia Katedry Orientalistyki. Powstanie studiów orientalistycznych w Uniwersytecie Poznańskim wiąże się z działalnością prof. Antoniego Śmieszka, dla którego w roku akad. 1920/21 utworzono Katedrę Języków Starożytnego Wschodu wraz z Sanskrytem, która została z czasem przemianowana na Katedrę Orientalistyki, działającą w ramach Wydziału Humanistycznego[1]. Katedra ta istniała do roku 1933/34, kiedy to (dn. 26 września 1933 r., wraz z pięcioma innymi) na mocy rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego została zwinięta[2], zaś prof. Śmieszek przeniósł się do Warszawy[3]. Była to w istocie jednoosobowa katedra profesora, który prowadził zajęcia z języków starożytnego Bliskiego Wschodu, Egiptu i Indii[4]. W okresie istnienia Katedry jedynie dwóch studentów uzyskało dyplomy orientalistyczne: Sylwester Machnikowski i Kazimierz Winiewicz, obaj w roku akademickim 1933/1934.

Po drugiej wojnie światowej studia orientalistyczne zostały wznowione w 1973 r. z chwilą powstania Instytutu Językoznawstwa oraz dzięki działalności profesora (wtedy magistra) Alfreda F. Majewicza, prowadzącego badania nad językami nieindoeuropejskimi, w tym chińskim i japońskim. Jednak już wcześniej problematyka orientalistyczna pojawiła się w pracach prof. Jerzego Bańczerowskiego, zaś prof. Czesław Kudzinowski uczył sanskrytu i hebrajskiego. Z czasem badania poszerzają się o Azję Wewnętrzną (Piotr Klafkowski, 1974-1979) oraz Bliski Wschód i Azję Środkową (Henryk Jankowski, 1982). W 1986 r. przy Instytucie Językoznawstwa powstaje Zakład Języków Azji i Afryki, którego kierownictwo obejmuje prof. A.F. Majewicz. Zakład ten szybko rozwija się, powstają pierwsze orientalistyczne specjalności studiów.

Następnym ważnym wydarzeniem jest podział Instytutu Językoznawstwa w 1991 r. i wyłonienie się z niego Katedry Językoznawstwa Orientalnego i Porównawczego z dwoma zakładami: Języków Azji i Afryki oraz Językoznawstwa Porównawczego. W 1994 r. Katedra przechodzi zmianę struktury organizacyjnej i zostaje Katedrą Orientalistyki i Bałtologii. Pod koniec 2000 r., po odejściu Zakładu Bałtologii do Katedry Skandynawistyki (odtąd Katedry Skandynawistyki i Baltologii), przybiera nazwę Katedry Orientalistyki. W 2002 roku następują zmiany strukturalne, zaś w 2005 roku zostaje utworzony Instytut Orientalistyczny.

Należy dodać, że badania orientalistyczne prowadzone są także w innych jednostkach Uczelni, głównie na Wydziałach Historycznym i Teologii. Na przykład zespół prof. Stefana Zawadzkiego kontynuuje badania prof. Śmieszka nad Starożytnym Bliskim Wschodem, pracownicy Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej, tacy jak prof. Zbigniew Jasiewicz, prof. Ryszard Vorbrich, dr Piotr Klafkowski, dr Marek Gawęcki, dr Danuta Penkala-Gawęcka, prowadzą badania etnologiczne nad ludami Azji i Afryki, zaś pracownicy Instytutu Językoznawstwa wykorzystują znajomość języków orientalnych do badań językoznawczych.

Kierownicy Katedry:

Dyrektorzy Instytutu: